Risk
Cách đây độ một tháng, tình cờ tớ tìm ra một game chiến thuật tên là Risk, chơi thử một vài ván xong đâm ra mê luôn. Risk thuộc loại board game nên khi chơi không cần phải nhanh tay nhanh mắt gì mấy, chủ yếu là tính toán từng nước đi một.
Có khá nhiều “dụng cụ” trong một ván Risk:
- Bản đồ thế giới, chia làm 42 vùng lãnh thổ (territory) thuộc 6 châu lục (continient)
- Các đơn vị chiến đấu - 6 màu khác nhau tương ứng với tối đa 6 người chơi trong một ván, gồm bộ binh (infantry) - tượng trưng cho 1 đơn vị chiến đấu (unit), kỵ binh (cavalry) - tương ứng với 5 đơn vị chiến đấu và pháo binh (artillery) - 10 đơn vị chiến đấu. Để ngắn gọn tớ sẽ gọi “đơn vị chiến đấu” là “quân”
- Súc sắc - 5 súc sắc trong đó 3 để tấn công (attack) và 2 để phòng thủ (defend)
- Các lá bài - 56 lá, thuộc 3 loại khác nhau. Loại bài thứ nhất gồm 42 lá, mỗi lá mang hình 1 trong 3 thứ quân (bộ binh, kỵ binh và pháo binh) và hình 1 trong 42 vùng lãnh thổ trên bản đồ. Loại bài thứ 2 chỉ gồm 2 lá (của hiếm!), mang hình cả 3 thứ quân. Loại thứ 3 gồm 12 lá, dùng trong một biến thể khác của Risk, trong bài này sẽ không đề cập đến.
Nhiệm vụ của người chơi là đem quân chiếm toàn bộ 42 vùng lãnh thổ trên bản đồ. Số lượng quân ban đầu của mỗi người chơi tùy theo số lượng người tham gia, ví dụ nếu có 6 người cùng chơi thì ban đầu mỗi người có 20 quân.
Sau khi sử dụng súc sắc để quyết định thứ tự đi quân, từng người chơi lần lượt đặt quân lên một vùng lãnh thổ còn trống trên bản đồ. Một vùng lãnh thổ có thể chứa một lượng quân không giới hạn. Đến khi tất cả số quân ban đầu đã được dùng hết, trò chơi bước sang giai đoạn thứ 2.
Từ đây trở đi, ở mỗi lượt, mỗi người chơi sẽ có thêm một số quân nhất định để đặt vào các vùng lãnh thổ mà mình đang chiếm đóng (reinforce). Số quân được tính theo công thức sau:
Số quân = (Số vùng lãnh thổ đang chiếm chia cho 3 và làm tròn xuống) + Số quân được thưởng do chiếm toàn bộ một châu lục + Số quân được thưởng do chiếm vùng lãnh thổ tương ứng với vùng lãnh thổ trên quân bài
Trong trường hợp kết quả phép tính nhỏ hơn 3, người chơi vẫn được phép đặt thêm 3 quân.
Lấy ví dụ người chơi thứ 1 đang chiếm 7 vùng lãnh thổ, trong đó có Đông Úc, Tây Úc, Indonesia, New Guinea (4 vùng lãnh thổ tạo nên toàn bộ châu Đại Dương), Nhật Bản, Trung Quốc và Congo. Trên quân bài người chơi đó giữ có hình bộ binh và Bắc Mỹ. Khi đó số quân người đó có thể đặt thêm vào là: [7/3] + 2 + 0 = 3.
Sau khi đặt xong quân, người chơi có một trong 2 lựa chọn:
- Tấn công (attack): Người chơi được phép tấn công một vùng lãnh thổ tiếp giáp với vùng lãnh thổ mình đang chiếm. Sau khi tuyên bố tấn công, bên tấn công và bên phòng thủ sẽ sử dụng các quân súc sắc để quyết định thắng bại. Một trận chiến được chia làm nhiều lượt, cho tới khi 2 bên hết quân (thuộc 2 vùng đang có chiến tranh) hoặc tới khi bên tấn công quyết định rút lui (retreat). Ở mỗi lượt, bên tấn công được đưa ra tối đa 3 quân; bên phòng thủ đưa tối đa 2 quân. Hai bên sẽ gieo số quân súc sắc tương ứng với số quân mình đang dùng. Điểm của các quân súc sắc sẽ được xếp từ cao xuống thấp, sau đó so sánh để xác định ai thắng ai thua. Nếu số điểm súc sắc của bên tấn công nhỏ hơn hoặc bằng bên phòng thủ, bên tấn công sẽ mất 1 quân; ngược lại bên phòng thủ mất 1 quân. Ví dụ bên tấn công gieo được 4, 1 và 6; bên phòng thủ được 4 và 5. Thứ tự sắp xếp sẽ là 6 - 4 - 1 và 5 - 4. 6 > 5 nên bên phòng thủ mất 1 quân. 4 = 4 nên bên tấn công mất 1 quân. Xét tiếp 1 < 4 thì bên tấn công mất thêm 1 quân nữa. Vậy lượt này bên tấn công mất 2 quân, bên phòng thủ mất 1 quân. Nếu bên phòng thủ hết quân, bên tấn công sẽ chiếm được vùng đó và có thể chuyển quân qua trước khi tiếp tục.
- Củng cố lực lượng (fortify): Người chơi được phép chuyển một lượng quân bất kỳ từ một vùng mình đang chiếm đến một vùng đang chiếm khác, miễn là 2 vùng đó liên thông và số quân ở lại tối thiểu là 1.
Trong mọi trường hợp, người chơi không được phép chuyển toàn bộ quân của mình từ một vùng sang vùng khác. Nói cách khác, bất cứ vùng lãnh thổ nào cũng phải có tối thiểu 1 quân, tại mọi thời điểm.
Nếu ở một lượt đi, người chơi chiếm được thêm ít nhất 1 vùng lãnh thổ, người chơi đó sẽ được thưởng 1 lá bài. Nếu người chơi đó là người tiêu diệt toàn bộ quân còn lại của một người chơi khác, người đó sẽ được lấy toàn bộ số bài người thua có. Những lá bài này có thể được dùng để đổi lấy quân (cash cards), theo quy tắc sau:
- Một người chơi bắt buộc phải dùng bài đổi lấy quân nếu giữ từ 5 lá bài trở lên
- Ba lá bài có thể đổi được quân nếu rơi vào 1 trong 2 trường hợp:
- Có hình cùng một thứ quân
- Có hình cả 3 thứ quân. Wild card (lá bài có hình cả 3 thứ quân) có thể tượng trưng cho bất cứ thứ quân nào.
Số quân có thể đổi tăng dần theo thời gian. Ví dụ, người đầu tiên đổi quân sẽ được 4, người tiếp sau đó được 6. Con số này tăng rất nhanh, 6 - 8 - 10 - 15 - 20 - 25… nên càng giữ bài lâu càng có lợi thế.
Trên đây là luật chơi của Risk. Viết ra thì dài và đọc thấy rất phức tạp, nhưng nếu bạn chơi thử sẽ thấy rất thú vị. Bởi ở mỗi lượt, người chơi phải tính toán rất nhiều: Nên tấn công hay không? Tấn công thì tấn công bao nhiêu vùng? Có nên chiếm toàn bộ châu lục này không? Chiếm được thì có giữ được không? Có nên đổi bài lấy quân không hay để dành?
Risk được phát mình ra từ năm 1957, và giờ vẫn còn rất nhiều người chơi, từ chơi thật đến chơi trên PC. Một ván Risk có thể kéo dài từ 1 đến 8 tiếng, thậm chí là nhiều ngày nếu chơi qua internet.
Nếu bạn quan tâm đến Risk, bạn sẽ thấy Total Diplomacy là một blog rất hay để tìm hiểu chiến thuật chơi trò chơi này: http://totaldiplomacy.com.
Bài viết được gửi hôm 04.11.07 · Mang các từ khóa game trong tuần, review
Bài viết liên quan: