Blogging, tumblelogging & micro-blogging
Gần đây thời gian tớ dành cho blog giảm hẳn. Trong khi đó việc cập nhật tumblelog của tớ trở nên thường xuyên hơn, và đến tuần trước thì tớ bắt đầu chú ý cả đến thao tác micro-blog qua tài khoản mình tạo bên Twitter từ năm ngoái. Rõ ràng tần số cập nhật tăng lên hẳn:
- Một tháng tớ có thể viết tầm 4 - 10 bài viết trên blog
- Một ngày tớ có thể “tumble” khoảng 4 - 10 bài ở Tumblr
- Một giờ tớ có thể micro-blog khoảng 4 - 10 lần qua Twitter
Nói như bài viết Twitter: The Evolution of Cat Blogging trên Mashable.com thì
Twitter đã trở thành một biến hóa mới của blog, với nhưng thông điệp ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề, giúp bạn bè và người thân của bạn biết chính xác bạn đang làm gì, ở đâu, vào bất cứ thời điểm nào trong ngày.
[...] Nhưng những người khác đặt câu hỏi: để làm gì? Họ không hiểu vấn đề. Nghe nhé: Twitter chính là một cách thức hoàn toàn mới mẻ để blog về con mèo của bạn:
Ở nhiều blog người ta đã bắt đầu thảo luận về cái gọi là “blogging 2.0″. Lấy ví dụ như blog The inquisitr của Duncan Riley (blogger từng viết cho TechCrunch - blog đứng thứ hai về độ phổ biến theo thống kê của Technorati):
Nếu như blogging 1.0 là về những cuộc trao đổi trên từng blog thì blogging 2.0 mở rộng những cuộc trao đổi đó ra nhiều blog và dịch vụ hỗ trợ khác nhau. [...] Người đọc ngày nay đòi hỏi phạm vi thảo luận lớn hơn, và blogging 2.0 đáp ứng nhu cầu đó.
Dài dòng hơn chút:
Blogging 1.0 tập trung vào blog của những ai:
* Có nhiều page view
* Hiển thị nhiều quảng cáo
* Có được nhiều comment
* Thu hút nhiều người đọc RSSNhưng những yếu tố này đi kèm với vài điểm bất tiện:
* RSS feed đầy đủ thì số lượng page view giảm xuống
* Người đọc cài đặt các bộ lọc quảng cáo, hoặc không thì cũng chẳng chịu click quảng cáo bao giờ
* Người ta comment ở chỗ khác
* Tất cả các blogger đều viết về cùng một vấn đềNhững vấn đề nêu trên khiến cho những ai đang sống trong thế giới blogging 1.0 trở nên khó chịu, khi họ thấy page view tụt xuống, comment được gửi ở nơi khác, như các mạng xã hội, Twitter, FriendFeed, vân vân.
Chỉ cần lấy một bài viết bất kỳ trên trang nhất của Digg, bạn có thấy điều đó: 99% khả năng là số lượng comment gửi trực tiếp ở Digg sẽ nhiều hơn số comment ở bài viết gốc.
Nói chung, theo tớ, “blogging 1.0″ hay “blogging 2.0″ cũng chỉ là cách gọi “ăn theo” cụm từ Web 2.0 - vô nghĩa:
Web 2.0 và Web 3.0 — chúng không tồn tại. Đó là những con số lung tung được đem ra gán cho những thứ không có phiên bản.
- There is No Web 3.0, There is No Web 2.0 - There is Just the Web
Nhưng cũng chẳng thể phủ nhận rằng thế giới blogging đang thay đổi từng ngày, với tumblelog và micro-blog là 2 đối thủ đáng gờm:
Một xu hướng blogging mới đang tràn tới như cơn bão, và nó còn chẳng thèm đợi sự thử thách của thời gian.
Blog? Làm A, làm B, xong làm C. Facebook? Toàn lũ trẻ con. Twitter? Quá là 2006, cưng ạ. Thứ hay ho nhất để làm bây giờ là tumblogging, đem so với blog chẳng khác đọ SMS với email - thông điêp ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề.
Tumblelog được gọi như vậy bởi nó giống với một chuỗi những suy nghĩ của tumblelogger về những sự kiện đang xảy ra, như đợt sóng xô khỏi não bộ, vào máy tính, rồi lên mạng internet. Có một blog truyền thống đồng nghĩa với tất tật những thứ phụ gia đi kèm với nó. Một thiết kế sành điệu, một khu vực lưu trữ có thể tìm kiếm được, hàng mớ liên kết, widget cũng như comment, trackback khiến cho trang chủ mỗi blog trở nên quá mức rắc rối.
Tumblelog cũng như thể loại punk rock của blog. Nó gạt bỏ tất cả những thứ thừa thãi và tập trung vào nội dung: những suy nghĩ ngắn, những dòng trích dẫn, những bức ảnh, đoạn nhạc, thước phim và các liên kết. Khác với blog, nơi tất cả những thứ được viết ra đều có xu hướng đi kèm với vài đoạn trích dẫn, nhận định và các liên kết thừa, ở tumblelog mỗi “bài viết” chỉ mang một loại nội dung. Một bức ảnh thú vị hoặc một liên kết đơn lẻ. Có thể có một dòng bình luận, nhưng hiếm khi nhiều hơn.
Các tumblelogger thích sự đa dạng. Những thứ họ gửi hòa trộn với nhau, bài này nối tiếp bài khác, theo thứ tự bộc phát từ bên trong não bộ. Không cần phải thiết lập trật tự, sắp xếp phân loại hay gắn từ khóa. Cái gì đã xong thì cho xong - mỗi bài được gửi lên và bị đẩy xuống bởi bài kế tiếp. Nội dung được tumblelogging phù du như mọi thứ trên web. Hôm nay chúng quan trọng nhưng ngày mai chúng sẽ rơi vào quên lãng.
Blog truyền thống cũng vậy, chỉ là chẳng ai nhận ra điều đó cho tới tận bây giờ. Tumblelog đầu tiên là Anarchaia (anarchaia.org) của tác giả Christian Neukirchen, được tạo ra từ trước khi cụm từ tumblelog ra đời. Christian muốn blog về những thứ anh bắt gặp trên web hàng ngày, nhưng không muốn dành nhiều thời gian vào nó. [...]
Tớ rất thích tiêu đề bài viết vừa tạm dịch: Tumblelogging: đừng nghĩ ngợi, chỉ viết thôi. Với blog tớ phải dành 30, 45 phút hoặc thậm chí là 2 tiếng cho một bài viết, nhưng khi tumblelog, tớ chỉ mất không đầy 30 giây. Tìm được gì đó hay ho, bấm bookmarklet Share on Tumblr, Submit, xong. Nhanh gọn và hiệu quả.
Nhiều người có thể nghĩ tumblelog thiếu thốn, đến comment cũng chẳng hỗ trợ, phải tìm đến một dịch vụ khác như Disqus, nhưng tớ lại thấy ngược lại: đây chính là vẻ đẹp của tumblelog - vẻ đẹp của sự đơn giản. Theo dõi một tumblelog mà mình yêu thích (ở Tumblr gọi là follow) là nhìn mọi thứ dưới con mắt của tumblelogger đấy. Không cần thiết phải bình luận.
Tiếp đến micro-blog, với đại diện là Twitter (bài viết này dài quá nhỉ?): “đây là một dịch vụ miễn phí cho phép người sử dụng gửi các thông điệp ngắn, tối đa 140 ký tự - gọi là “tweet”, qua trang web Twitter, SMS, IM, hoặc các ứng dụng của hãng thứ 3 như Twitterrific hay Facebook”. Mới xuất hiện từ 2006, nhưng Twitter đã trở nên phổ biến một cách đáng kinh ngạc - với hơn 100 dịch vụ tương tự nở rộ trên khắp thế giới, được đưa vào sử dụng trong nhiều tổ chức, trường đại học, hay thậm chí là các chiến dịch bầu cử tổng thống Mỹ. Người ta thảo luận mọi thứ có thể thảo luận qua Twitter, từ nấu nướng, âm nhạc cho tới thể thao… Thậm chí trong nhiều trường hợp, tin tức qua Twitter còn lan nhanh hơn cả báo chí truyền thống:
Tin tức về động đất ở Trung Quốc xuất hiện trên Twitter trước cả báo giới - và đây chẳng phải là lần đầu tiên. Trường hợp tương tự xảy ra với vụ động đất ở Anh hồi đầu năm, hay một vụ động đất khác ở Trung Quốc hồi tháng 3 năm ngoái, và cả một lần ở Mexico nữa.
Điểm mạnh của Twitter có thể kể đến:
- Sự nhanh chóng - với ví dụ động đất bên trên.
- Sự linh hoạt - Twitter đi kèm với một API đầy đủ, cho phép xây dựng các ứng dụng dựa trên công cụ này một cách dễ dàng. Số lượng các dịch vụ, trang web ăn theo Twitter nhiều không kể hết.
Trước kia tớ không thấy được cái hay của Twitter, nhưng dần dần làm quen cũng bắt đầu thấy được sự tiện lợi của dịch vụ này. Khi đem kết hợp với các tiện ích như kiểu Twitterrific, tớ có thể micro-blog bất cứ lúc nào mình muốn, cũng như theo dõi tin tức từ những nguồn tớ quan tâm một cách tức thời, nhanh hơn cả qua RSS.
Để giải quyết nhu cầu, cũng như sở thích “viết lách một cái gì đó”, có quá nhiều sự lựa chọn - từ “cổ truyền” như mailing list, forum, blog đến hiện đại như tumblelog hay micro-blog. Đem so sánh cũng chẳng đơn giản, vì mỗi thứ đều phục vụ mục đích khác nhau, quan trọng là có đáp ứng được cái mình đòi hỏi hay không. Để đỡ phải nghĩ ngợi nhiều, tốt nhất là… dùng cả 5.
Bài viết được gửi hôm 20.05.08 · Mang các từ khóa blog, micro-blog, tumblelog
Bài viết liên quan:
viphat gửi hôm 21.05.08 lúc 8:18 am #
Em vẫn chưa thấy đc cái hay của Twitter
viphat gửi hôm 21.05.08 lúc 9:49 am #
Một điều khiến em ít dùng Tumblr là đôi khi tốc độ truy cập (Từ Việt Nam?) khá chậm >>> Làm cụt mất hứng.
Bác có thử qua Chyrp chưa??? http://chyrp.net/
Rebyn gửi hôm 21.05.08 lúc 12:16 pm #
Ở VN mình tớ thấy ít ai dùng Tumblr nhỉ? Mò trên Google ra site của cậu, site của anh Tiên (www.GhiChep.net) và site của … tớ :D (www.NHCSITE.net
Rebyn gửi hôm 21.05.08 lúc 12:26 pm #
Chà, tự hỏi cái comment của tớ đâu rồi :-?
QAD gửi hôm 21.05.08 lúc 10:51 pm #
@viphat: Tớ có dùng Chyrp, rất thích cái đơn giản của nó, tiếc là vẫn còn thiếu nhiều tính năng cần thiêt, chứ không đem ra thay cho WordPress rồi ^^
@Rebyn: Cũng có nhiều tumblelog khác, nhưng chắc để private/Google chưa index/từ khóa tìm kiếm của cậu không bao quát hết :P
Tự trả lời được chứ nhỉ: Comment cậu bị cái Defensio tớ cài nhận là spam.
pupi gửi hôm 22.05.08 lúc 3:29 pm #
vẫn là độc giả thường xuyên của hai Tumblr, chủ yếu là cập nhật tin với xem có những gì thú vị mà mình ko “đào bới” đc , thanks :D
Hoàng Phúc gửi hôm 27.05.08 lúc 4:05 pm #
Bài phân tích hay đó. Đứng là các dịch vụ như Tumblr hay Twitter đang ngày càng phát triển nhanh và mạnh. Cứ nhìn vào các ứng dụng được xây dựng dựa trên nền tảng của Twitter là hiều. Hơn 140 ứng dụng, tổng hợp của mashable.com: http://mashable.com/2008/05/24/14-more-twitter-tools/. Mình cũng đang thử xài 2 dịch vụ này và thấy cũng thú vị. Địa chỉ của mình tại Tumblr là: http://banhaclong20.tumblr.com/. Rất vui được làm quen.
Egoldviet gửi hôm 23.07.08 lúc 2:07 pm #
Bắt chước QA reg cái Tumle
http://mini.egoldviet.com/